سایت آوای شعر لری

سایت آوای شعر لری صدای شعر و سرود و ترانه لُری برای عزیزان لر

+ مثل های لُری

آساره ش زِلّه = خوش شانس است. بخت یار است.
آو که میمونه یه جا می گَنیه
آو که میمونه یه جا بو مینه
آیم گله ای میحا نه کله ای
ار اختیار که بیفته دس زه، مینه زمسو بز چه ره مینه
ار بختم بنه یاری  وا سر کچل چاری
ار برار برار منه، شو خو مویینه=(خبریافتن … درخواب از بی گندم ماندن برادر-…)
ار بوِنسوییم ای روزگار هی دِ وَرِ مِه  می کَنم جومه نظامی د ور مه
ار تو منی ، مه سد منم بیغه ای گوش و گردنم
افتو که رت و زرده دختر خونی بگرده
افتووه کله بن رنگینم= اول بنیشم اوسه برینم
او غلا امیره کل سنگونیه جا امیر نی جا ارمنیه
ایقه کدم کوشش    نروم زیر پوشش
ای لاس پاک بکی او لاس جمع بکی....و
ای میحا در مشگه بگری او(…, …)
بارالها ورنیار ای بار ناشر زین زری بونی د گردن خر
باوو بنه خوشی = عروس برای خوش ماندن به خانه دودمان پدری بیاید
بختم ار بَنَه یاری     وا سرکچلیم چاری
بمری یتیم هرزه خوازی؟ عرق هر و قمار بازی؟و یه حرف و دوحرف نموه راضی؟
بی عاری می زان د چپ و د راس     دس دراز میکد زردالو میحاس
پنج شاته و دو بربری من بخورم یا اکبری     یا که اینا رو کو کنم یا خرج تمماکو کنم
پوس رو کنسه = کنده شدن پوست چهره. کنایه از اوج پررویی.
پوییز تیشه  بهارریشه
پیا خدا و پیر ناره = مرد(به دلیل شهوت) خدا و پیر ندارد
پیچ عشق چرخنامه   چرخ عقل گردنامه.
تِر دِ تمو وانمیسه
تَه نَ ناکسان و گوش اشنفتم؟ خوم بیم و لال و گوشم نشنفتم.
جینگل و تما مینگل کُر باری   نه کُر و نه دِت، نرمه تِر باری = جینگل(آدم بی مقدار)
به طمع آن است که مینگل(آدم بی مقدار دیگر) پسر بیاورد. هرگز.
بلکه اسهال شل ؟ می آورد.
چای د نوات بای د دومات = (نفرین) چاهی جلویت باد و بادی پشت سرت بوزد.
چوشیر زنه یی بکه، اه رم نیاشتی از گوشنی بمر..
چو نه که ورداری سگ دوز میجیه
چینِته بووم چینِته بنم یای   همه تو سروامنیت شه لا بورم بای
حرف سرد مهر گرم مووره
خدا کُو نه مووینه برف مونه دش
خدا وی بونه ور کسی که د بنش بتونه.
خنه دل خوش میحا  گوروه چش آزا
خنه و گوروَه د یه جا درمیا = مرغ عزا و عروسی.
خه لت حجت که و مه داسی   چفت و پولکش گشت بریاسی
دااته چوچوس بوهوره بووه ته ففس بوهوره
دای دوما گرگ = پس از گرگ خوردن فریاد کمک خواهی را سردادن.
درویشی و دلخوشی = دسم بی دامون ناکسی و گیر؟ بی رو بی فرزن بی خدا
بی پیر 

دِ کاسه وَرش هرده = کنایه از این گرفتارشدن آدم بی فکر به نتیجه ی چاره اندبش
نبودن خود است. 
دُم خر کله می رسیه و زمی = کنایه از بسیار دیر و بیوفایی.
دنیا چنی خراووه چسنه مست شراوه دوسکم
ره‌ته سفر یه بی بلا نی        و گمون خاطرم حالش و جا نی
دو کسیا خوخو کسی نمنه   اونی ام که منه دردمنه
دو وا دودمو میوره = دوغ با دودمان می برد. کنایه از بن و ریشه داربودن است.
رازیونه دارم دلم درد مینه
رازیونه دارم و جو میم رژیم موش تازی(موش تازی همه چیز را می برد و جداگانه
در لانه جاسازی می کند؛ بردنش هم دیده نمی شود- تشبیه سازی روان شاد …)

رسیده پزیده میها = کسی که از جایی رسیده است هر خوراکی که آماده و پخت
شده است برایش بیاورید و تدارک دیگری نگیرید.

رم و روم واهمال = جنگ و گریز با همال
روزگار هی ارچنینی زوتری رو    ...صایقه شو
زردی بکنی سرخی بپوشی  هر کنگر کن و کنگرفروشی
زمسو کس جا و خیه خوش نمیه
زنه خیرا بی، میره ورش ده؛ قالی... پته
سگ دِ کُلِرَه گرم نمیجیه = سگ از پرتاب کردن نان پپیله و گردماندن از ترس اینکه
نکند سنگ باشد، نمی گریزد.

سو ور از افتاو = فردا پیش از برآمدن آفتاب. کنایه از انجام نشدن کار
شاکرم خرمن گنم د مین خرمیجا نمی ون
شا نیشس سا دار سه شتیزه = (تنافرحروف)
شو اژ در گرم فرزن ژ دامان   ای کوره بارم برا (بگلر) ژی باوان
شو عاشقی = شوی کردنِ درپی عاشق شدن که بدبیاری دارد.
شوکدم شهر بویینم
شووَر منی 7غرو هنی ام و نفعشونه
شیر شتر و دیار عزیزو
غهوه‌ خونه خورجسو سه سور به وش پول نسو (در جوانی)
غهوه خونه شاه‌پیره ایقه‌ی بیتش نمیره (در پیره)
غیزم بگری ریشم بتیشم   غیزم بنیشی ریش ای کو بارم؟
فلک تخت بخت کی نشووانی؟
فیل خاوی مووینه   فیل لاوه خاوی مووینه
کاسه ای داری کُل کمری   پُرش آری پُرش بری
تمونه فاغ حاجی علی اکبری  چارشو
تاووسی  کُت مخمل پوس قرمز(مشکی)
کپنک سی دَر دَمِتِ گرته = کنایه از این است که چرا چیزی نمی خوری.
کم به‌هر، نک به‌جا ار چوسی ای پا مه
کوله هم نونه عیو زنونه
کینو که سیره  تشِ تاووَش دیره= کدبانو که سیر باشد به فکر گرسنگان نیست و
در نتیجه دود خانه‌اش را دیر راه‌ می اندازد.

گایاری دیمه دو جفت مه رانان   مِشت مِشت رازیونه و تُم(تخم)مه شانان
گَپه که دریا: بزرگه درید. کنایه از زیان بزرگ‌تر است؟
گَنم که لَره د نوم بووه ش نمیفته
گنم مووه مه گنم ار گوملک بَکَنم شوال پیا می کِنم
گوشش افتا د ملش = کنایه از این است که رام  و سربه راه شد و هزینه های
زندگی و فرزندان اورا نرم کرد. 
گیا د سر ریشه سوز مینه = گیاه از سر ریشه سبز می کند. کنایه از آدم با
اصل و نسب است.

گین مین آو سرد نیایه = نشیمن درآب سرد نهادن.کنایه از نتیجه ی بدخواه بودن
را دیدن
گیه بیریش مُشتیه  نیریش دشتیه = جلو شکم بگیری یه مشته نگیری یه دشته
مَچِمه ویرا موومَ تیرا = به فکر فرو می روم ؟ ..می خورم و یادم نمی رود.
مر مه چهم وتیه تو چهم شنفتی   وه حرف ناکس ژ مه دور گفتی؟
منگاوی بکورنه که چل من شیرش بووه = ماده گاوی نعره بزند که بتواند به خود ببالد
چون چهل من شیردهی دارد.

منگاوی که بیکشکی کل بیره آشکارا میزا
من و تونو گله دت بیر خو = مه دختر(کور) وله یم بخت خوم بلی ام
مه دلم خوشه نوکر بگم  اشکم گُسته و حال سگم
مه..........بردمه و ویر  تازه رعنا میفروشم میخرم پیر
مه لُر و تو کارد زه = من لرباشم و تو کارد بزنی؟
میرآخور بار میکِد آخور می یست(می وست)
میمو هرکی غذا هرچی = هرمهمانی که از در درآمد هر خوراکی آماده داشتید
به وی بدهید.

نازار هَر و نازار دِر = نازه کمر باریکه   بالا همیشه شیکه  
نه بُل زایه نه پایه   انگور هرده و سایه
نو نه به و نونوا چیزکی ام الاو = نان را به نانوا بسپار افزون بر مزد هم پاداشی
هم به او بده.
نو هر منی و گالو نه جافر=نان مرا می خوری ولی کارگاوچرانی ات برای جافر است.
نه ... د ...میفته نه غورنشت د... و قاطر موون باووت کیه مووه داام مایونیه

وقت پیری و تنیایی   ناشنوایی و نابینایی   پنجره ی بیل سی روشنایی
هاواخر خرو نمرو = هوادار فلان خر نمیرد- کنایه از خوار شمردن و تحقیر آدمی
است که از کسی پشتیبانی می کند.

هرچی دارم سی تو دارم تو عزیز هونه می  
                     
                         دور تختت گل بکارم تو بوته ی رازیونه می
هر حکیمی بکنه هلاج دردم  جو نه شیری وش میم آزا بگردم(پارادُکس).
هر شادی بو هوچ غم نو   ورسنی دچار لم نو
هرکسی دوره، کَسِ کَس نیه.
هر که بکرو زلم و شراکت   فردا مکیشی بار بی طاقت
هر گووی شُله آوا شووایه ار درو نمه وَ لی پیایه.
هر گووی سفته سرش چُغَنَه، ار درو نمه اَوه له ژَنه.
هزاری د ای هله و هوله   نمیره ور یی لقمه کوله
همه‌ چی و سور و سوما؛ زه هاسته و دل دوما.
هوچکه هوچی دم نمیها بیقه صد تمنکه شاکرم
هوری و هوری = دانه‌ تلخ شیرین بیان، هور و همیان پراز گندم را تلخ می کند.
هوفل موفل مووه
هونت جل جل بووه، هر جولی دِش بیفته ییلا= خانه‌ات از هم بپاشد و هرتکه
و جُل آن به یک جایی پرت شود.
هونه بای خشه ت نای هونه بنیش مشه ت نای؟
هونه غو داره تنور دو داره
هه! هه! کیو! کیو! رییم د گور بووه بیو
یا شوم روایی یا چاشت چغل = یا شام روباه هستی  یا صبحانه شغال
یا غاو یا کلاو
یا وا کسی نو دوس   یا سر ملت وژت بوس
یَکی د تلت یکی د ملت
یکی مچو یکی ممانو     یکی و دوما سرمشکانو